به پاسداشت استاد محمود بیهقی، پژوهشگر تاریخ و نویسنده برجسته معاصر در دارالمومنین سبزوار

امید برومندی ۱۷ تیر, ۱۳۹۲ ۰ 454 views

بیا به خانه آلاله‌ها سری بزنیم
ز داغ با دل خود حرف دیگری بزنیم
به یک بنفشه صمیمانه تسلیت گوییم
سری به مجلس سوگ کبوتری بزنیم

m-beyhaghi

روزهای میانی تیرماه ، برای سبزواری‌های اهل فرهنگ و مطالعه و علاقه مند به شهر و دیار خود، به دلیل درگذشت یکی از تلاش گران با اخلاص عرصه فرهنگ و تاریخ سبزوار، روزهای غمگینی است.
درگذشت پژوهشگر فرهیخته و معلم پرتلاش معاصر شادروان استاد محمود بیهقی در ۸ تیرماه ۱۳۹۰ ، بی شک ضایعه ای بزرگ در عرصه فرهنگ و تاریخ دارالمومنین سبزوار دیار سربداران است.
این مرد بزرگ که در سال ۱۳۰۸ در یکی از محلات قدیمی‌شهر سبزوار متولد شده بود، در طول حیات هشتاد و دو ساله اش با اخلاص فراوان و علاقه بی حد قلبی نسبت به شهر زادگاهش، پژوهش‌های گسترده ای را در زمینه تاریخ، فرهنگ و البته برخی مسائل اجتماعی سبزوار در دوران معاصر انجام داد و بدین ترتیب توانست پس از کتاب تاریخ بیهق که چند قرن پیش از این توسط ابوالحسن زید بیهقی دانشمند بزرگ قرن پنجم هجری نوشته شده بود، مدون ترین آثار پژوهشی برای شناخت دارالمومنین سبزوار را در طول حیات پربار خود پدید آورد.

اینک که در ایام دومین سالگرد درگذشت آن فقید مرحوم هستیم، به رسم احترام و به پاسداشت همه خدمات فرهنگی استاد محمود بیهقی، مناسب است نگاهی داشته باشیم به برخی مطالب که در رسانه‌های ملی و محلی در رابطه با شناخت و معرفی بیشتر این پژوهشگر و نویسنده برجسته معاصر در سبزوار منتشر شده است.
پایگاه خبری تحلیلی سبزوارآنلاین که در سال‌های بین ۸۹ تا ۹۰ یکی از اصلی ترین و معتبرترین رسانه‌های خبری غرب خراسان رضوی بود، چند روز پس از درگذشت استاد بیهقی در تیرماه ۹۰ ، برای معرفی وی چنین نوشت  + :

چندی پیش استاد محمود بیهقی معلم، محقق و نویسنده سبزواری به دیدار دوست شتافت. این معلم سخت کوش در یکی از روزهای سال ۱۳۰۸ هجری شمسی دیده به جهان گذاشت. در سال ۱۳۴۲ تحصیلاتش را در رشته تاریخ و جغرافیا به پایان رساند و بیش از ۴۳ سال در مقاطع گوناگون تحصیلی به تدریس پرداخت.

این پژوهشگر اهل قلم، مطالعات گسترده ای در زمینه جغرافیای تاریخی، فرهنگی سبزوار انجام داد. حاصل این تلاش‌ها تالیف کتاب‌های ارزشمندی چون« سبزوار شهر دیرینه‌های پایدار» «سبزوار، شهر دانشوران بیدار» بوده است.
کتاب سبزوار، شهر دیرینه ای پایدار او شرح حال، آثار و روزگار دانشمندان این شهر تاریخی است که مقام دوم کشوری را به خود اختصاص داده است حاصل سال‌ها پژوهش و تلاش پیگیر او در شناختن و شناساندن جنبه‌های گوناگون زادگاهش را در بر دارد.
اما مهمترین و ارزشمندترین تالیف این محقق سبزواری «دایره المعارف بزرگ سبزوار در چهار جلد» می باشد کتابی که در نوع خود شاهکاری ادبی در راستای حفظ زبان و ادبیات فارسی است.
محمود بیهقی در نوشته آغازین جلد یک دایره المعارف سبزوار که در بهار ۱۳۸۳ درج شده آورده است: این کتاب را به گرامی ترین نیاکان نیک نهاد و ارج و ارزش بخشندگان به زادگاهم، به برترین ادیبان و مورخان همشهری ام، آنان که به ادب ارزش بخشیده و راست و درست نویسی در ادبیات و تاریخ را به من آموخته ام می باشد. ابولفضل بیهقی و آن که برای نخستین بار شهرم و محدوده اش بیهق و سبزوار با همه شکوفه‌هایش را برای محققان و واقع بینان و سایر خواستاران نوشته و هم درباره نواحی مجاور به خوبی داد سخن داده است ابوالحسن بیهقی و به روان پاک پدربزرگم حاج محمد علی حسین زاده بیهقی که سفرنامه نویسی رقیق و شاعری دقیق بوده است پیشکش می دارم.
کتاب دایره المعارف بزرگ سبزوار در ادامه دو نوشته قبلی وی که تاریخ و جغرافیای تاریخی و شرح حال مشاهیر سبزوار بود می آید تا همه چیز در مورد سبزوار از سوی محمود بیهقی به نگارش درآمده باشد.
در مقدمه این کتاب به گذری بر پیشینه زبان پارسی و گویش در خطه خراسان و جایگاه آن در سبزوار اشاره شده است و در پایان این مطلب، استاد برای به دراز نکشیدن مقدمه به ویژگی‌های لهجه شیرین سبزواری مطالبی ناب و زیبا آورده است.
در جلد اول کتاب دایره المعارف بزرگ سبزواری که دارای ۵۳۵ صفحه می باشد نویسنده از حرف اول حروف فارسی یعنی «آ» تا چهاردهم یعنی «ژ » به بیان و توضیح کلمات به لهجه سبزواری پرداخته است. خواندن این کتاب ارزشمند را به شما پیشنهاد می کنیم چرا که مطالعه این کتاب برای شما خوانندگان عزیز خالی از لطف نخواهد بود.
روحش شاد و یادش گرامی

*

وبسایت سبزوار فرهنگ متعلق به خانه فرهنگ دانشجو نیز چند روز پس از درگذشت استاد محمود بیهقی، دست نوشته گلایه آمیزی از ایشان را منتشر کرد که در آن خواسته بود که همشهریان سبزواری کتب تألیف شده توسط وی را خریداری کنند و اجازه ندهند کتاب‌های مربوط به تاریخ و فرهنگ سبزوار در انباری خانه اش خاک بخورد! +

متنی که می‌خوانید برگرفته از دست نوشته‌های استاد ارزشمند مرحوم محمود بیهقی است که در تاریخ ۹۲/۳/۲۳ خطاب به جناب آقای احمد مزینانی از دوستان خود نگاشته اند که قرار بر این بوده در سخنرانی که ایشان در باغ مظفر سبزوار انجام خواهند داد خوانده شود که متاسفانه پرتو شمع زندگی پربرکتشان بی فروغ گشت.

…. جناب محمدی زاده استاندار وقت ضمن لوحی که مرحمت کردند.جایزه یک مسافرعتبات بود که با خانواده مشرف شدم.این از بیگانگان بود که لطف دارند ولی همشهریان من کم لطفی کردند.مخصوصاً از جناب فرماندار و روسای محترم ادارات و سازمان‌ها و روسای دانشگاه‌ها که این کتابها بهترین هدیه برای میهمانان همایش‌ها وجایزه دادن به دانشجویان از بهترین‌هاست.
انتظار دارم از کتابهایم خریداری نمایید تا زیرزمینی کلبه خرابه ام که به انبار کتاب تبدیل شده خالی شود.برای همه ی شما سروران و دیگرانی که از دور ونزدیک لطف فرموده اند صمیمانه سپاسگذارم.بویژه از جناب طیب وکارگردانانی که این مراسم ترتیب داده اند برایشان دعای خیر دارم
و دیگر:

شرح این هجران و این خون جگر   این زمان بگذار تا وقت دگر

با عرض ادب وتشکر:خدمتگزار سبزوار، محمود بیهقی

*
برای آشنایی بیشتر با استاد محمود بیهقی، یکی از مصاحبه‌های مفصل ایشان را که در سالهای پایانی عمرش با روزنامه قدس انجام داده بود مطالعه فرمایید:

راه حق را بپیمایید؛ متن مصاحبه مرحوم استاد محمود بیهقی با روزنامه قدس

“به پاسداشت استاد محمود بیهقی، پژوهشگر تاریخ و نویسنده برجسته معاصر در دارالمومنین سبزوار”, out of ۵ based on ۱ ratings.

فرستادن دیدگاه »