تأثیر لهجه سبزواری بر زبان فارسی؛ خاستگاه واژه “میرزا”

سبزواریها.کام ۴ آذر, ۱۳۹۲ ۱ 737 views

 کلمه “میرزا” یکی از واژه‌های رایج و بسیار متداول در زبان و ادبیات فارسی است. هر ایرانی فارسی زبان و حتی اکثر فارسی زبانانی که در دیگر کشورهای حوزه فرهنگی زبان فارسی زندگی می‌کنند ، معمولا با واژه “میرزا” که در ابتدای اسم بعضی از آقایان استفاده می‌شود، آشنایی دارند.

اما اکثر افراد نمی‌دانند، این واژه چه ریشه و پیشینه ای دارد و از کجا پیدا شده است.

به گزارش مجله اینترنتی سبزواری‌ها، وبا استناد به منابع تاریخی، واژه میرزا اولین بار در لهجه سبزواری و توسط مردم دیار سربداران به کار گرفته شد و به تدریج در میان عموم فارسی زبانان رایج شد و حتی به دیگر زبان‌های موجود در میان اقوام ایرانی راه پیدا کرد.

بر اساس همین گزارش، محقق دانشمند آقای عباس اقبال آشتیانی که از بزرگترین تاریخ پژوهان معاصر ایران است، در یکی از کتاب‌های ارزشمند خود در مبحثی که به حکومت سربداران اولین حکومت مردمی‌شیعه در ایران اختصاص داده است، آنجا که به معرفی خواجه لطف الله یکی از امرای سربداران می‌پردازد، درباره چگونگی ورود واژه میرزا از لهجه مردم سبزوار به بدنه زبان و ادبیات فارسی می‌گوید :

“خواجه لطف الله را چون پسر امیر مسعود بوده مردم سبزوار میرزا یعنی امیر زاده می‌خواندند و این گویا اول دفعه ایست که در زبان فارسی کلمه میرزا معمول شده است.”[۱]

بعضی از سایت‌های اینترنتی نیز به انعکاس این موضوع پرداخته اند که به طور نمونه در زیر می‌توانید یکی از آدرس‌ها را مشاهده کنید :

باشگاه خبرنگاران : چه حکایتی پشت میرزا میرزا رفتن نهفته است؟

گفتنی است دارالمومنین سبزوار به عنوان ریشه فرهنگی خراسان شهرت دارد و یکی از شهرهای تاریخی شرق ایران است که با قدمت حدوداً ۱۲ هزارساله (منبع) شاید بتوان آن را از کهن ترین شهرهای ایران دانست که از گذشته‌های دور فرهنگ و تمدنی اصیل در این منطقه جریان داشته است .

یکی از جلوه‌های فرهنگ اصیل منطقه سبزوار، لهجه شیرینی است که از انواع لهجه‌های زبان دری (زبان ایرانیان باستان) محسوب می‌شود وامروز از پس هزاره‌های متوالی از حیات شهر سبزوار، این لهجه هنوز میان سبزواری‌ها، کاربرد دارد و حتی امروز که در اثر رواج فرهنگ اشتباه پایتخت گرایی، مردم اکثر شهرهای کشور تمایل دارند لهجه محلی خود را به دست فراموشی بسپارند و با لهجه تهرانی صحبت کنند، سبزواری‌هایی که به اصالت تاریخی و فرهنگی شهر خود آگاهند، بازار لهجه محلیشان را گرم نگاه داشته اند.

لهجه سبزواری به دلیل همین قدمت که به آن اشاره شد، خاستگاه و منشأ بسیاری از واژه‌ها و اصطلاحات رایج در زبان فارسی امروز است که به یک نمونه از آن در بالا اشاره شد.

امید می‌رود در آینده، پژوهش‌های بیشتری در این زمینه انجام بگیرد و شاهد کشف ابعاد مختلف اثرگذاری فرهنگ غنی سبزواری در سطح کشور باشیم…

[۱] : تاریخ مغول از حمله چنگیز تا تشکیل دولت تیموری ، عباس اقبال آشتیانی ، موسسه انتشارات امیرکبیر ، تهران ، ۱۳۸۴ ، صفحه ۴۷۵

یک دیدگاه »

  1. تاوپلج ۷ آذر, ۱۳۹۲ at ۸:۵۳ ب٫ظ - پاسخ

    آی هوار،وخزه بیایه که درن موبرن!

فرستادن دیدگاه »