مقایسه وضعیت دانشگاهی شهرهای خراسان(رضوی ، شمالی و جنوبی)/(قسمت دوم)

امید برومندی ۱۵ آبان, ۱۳۹۲ ۰ 473 views

دانشگاه‌ها مهم ترین و سازنده ترین نقش‌ها را در مسیر پیشرفت و آبادانی جوامع وکشورهای مختلف ایفا می‌کنند.
در واقع در دوره کنونی یکی از زیرساخت‌های اصلی پیشرفت درکشورهای توسعه یافته مقوله آموزش و پژوهش و گسترش و تجهیز مراکز آموزش‌های عالی و پرداختن به مسئله علم و بالابردن فرهنگ علمی‌در آن جامعه است.
«دانشگاه‌ها یکی از ارکان اصلی توسعه و پیشرفت یک کشور به شمار می‌روند و مواد خام توسعه و پیشرفت یک جامعه را در اختیار می‌گذارند. تجربه جوامع پیشرفته نشان از توسعه و پیشرفت در آموزش عالی است.»(۱)
در همین راستا اکثر پژوهشگران و صاحب نظران معتقدند : «سرمایه گذاری در آموزش عالی یکی از اساسی ترین راهها برای دستیابی به توسعه اقتصادی ـ اجتماعی محسوب می‌شود.» (۲)
سرزمین پهناور خراسان از دیرباز یکی از قطب‌های اصلی تولید علم و فرهنگ در ایران زمین بوده است و شمار زیادی از دانشمندان بزرگ جهان را در دامان خود پرورش داده و نیز سابقه دیرینه ای در تأسیس مدارس و مراکز علمی‌وآموزشی و دانشگاه‌ها دارد.
تعدادی از مدارس قدیمی‌و مشهور خراسان که درواقع در قدیم به نوعی به لحاظ شهرت و اعتبار در حکم دانشگاه‌های امروزی محسوب می‌شدند، عبارتند از مدرسه فخریه در دارالمومنین سبزوار که در قرن  چهارم هجری قمری در زمان فخرالدوله دیلمی‌بنا شده است، مدارس نظامیه مربوط به قرن پنجم هجری قمری در شهرهای خرگرد خواف، نیشابور، هرات (در افغانستان امروزی) و مرو (در ترکمنستان امروزی) که تمام این مدارس نظامیه توسط خواجه نظام الملک توسی وزیر دانشمد عهد سلجوقی ساخته شده، شوکتیه بیرجند (در دوران معاصر) و …
دردهه‌های اخیر نیز بخش‌هایی از خراسان قدیم که در ایران امروزی قرار دارد، به یکی از قطب‌های علمی‌ودانشگاهی کشور تبدیل شده است. به طوری که دانشگاه‌های فردوسی مشهد، دانشگاه بیرجند و دانشگاه حکیم سبزواری شهرستان سبزوار در زمره بزرگترین و با سابقه ترین دانشگاه‌های شمال شرق ایران محسوب می‌شوند.
در مطلب پیش رو، در رابطه با چگونگی توزیع امکانات دانشگاهی در شهرهای مختلف استان‌های خراسان (رضوی، شمالی و جنوبی) به پژوهش پرداخته ایم و در واقع وضعیت دانشگاهی شهرهای مختلف در استان‌های سه گانه خراسان را با یکدیگر مقایسه کرده ایم.
این پژوهش در ادامه پژوهشی است که قبلاً در زمینه مقایسه وضعیت دانشگاهی شهرهای خراسان در رشته‌های کارشناسی علوم انسانی دانشگاه‌های سراسری و مراکز و مجتمع‌های آموزش عالی انجام شده بود.
اینک در پژوهش حاضر براساس اطلاعات دفترچه انتخاب رشته کنکور ۹۲ که توسط سازمان سنجش و آموزش کشور منتشر شده است، به مقایسه وضعیت دانشگاهی شهرهای سه استان خراسان رضوی، شمالی و جنوبی در رشته‌های زیرگروه علوم تجربی در دانشگاه‌های سراسری و مراکز و مجتمع‌های آموزش عالی می‌پردازیم .

sab-unis

۱- برای مشاهده جدول مقایسه وضعیت دانشگاهی شهرهای استان‌های سه گانه خراسان در رشته‌های کارشناسی روزانه علوم تجربی  به پیوند زیر مراجعه نمایید:

علوم تجربی روزانه

براساس مقایسه صورت گرفته در میان رشته‌های  زیرگروه علوم تجربی موجود در دانشگاه‌ها و دانشکده‌های سراسری و مراکز و مجتمع‌های آموزش عالی شهرهای مختلف خراسان  در دوره روزانه، مشخص شد : شهرهای مشهد مرکز استان خراسان رضوی با ۵۲ رشته در جایگاه اول ، بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی با ۳۴ رشته در جایگاه دوم ، بجنورد مرکز استان خراسان شمالی با ۱۹ رشته در جایگاه سوم ، سبزوار با ۱۴ رشته در جایگاه چهارم و تربت حیدریه وگناباد هرکدام با ۱۲ رشته به صورت مشترک جایگاه پنجم دانشگاهی ترین شهرهای شمال شرق کشور در رشته‌های علوم تجربی را به خود اختصاص داده اند.

۲– برای مشاهده جدول مقایسه وضعیت دانشگاهی شهرهای استان‌های سه گانه خراسان در رشته‌های کارشناسی شبانه علوم تجربی  به پیوند زیر مراجعه نمایید:

علوم تجربی شبانه

براساس مقایسه صورت گرفته در میان رشته‌های  زیرگروه علوم تجربی موجود در دانشگاه‌ها و دانشکده‌های سراسری و مراکز و مجتمع‌های آموزش عالی شهرهای مختلف خراسان  در دوره شبانه، مشخص شد : شهر مشهد مرکز استان خراسان رضوی با ۲۲ رشته در جایگاه اول، بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی با ۱۵ رشته در جایگاه دوم، تربت حیدریه با ۵ رشته در جایگاه سوم، سبزوار با ۴ رشته در جایگاه چهارم و تربت جام با ۳ رشته در جایگاه پنجم قرار دارد.
براساس همین پژوهش گناباد با دو رشته تحصیلی دانشگاهی در زیرگروه علوم تجربی در جایگاه آخر شهرهای برخوردار استان‌های خراسان رضوی، شمالی و جنوبی از رشته‌های دانشگاهی در دوره شبانه، قرار دارد.
دانشگاه‌های بجنورد مرکز استان خراسان شمالی و نیشابور و نیز سایر دانشگاه‌های سراسری و مراکز و مجتمع‌های آموزش عالی در شهرهای خراسان به طور کل فاقد رشته‌های علوم تجربی در دوره‌های شبانه هستند.
در قسمت‌های بعدی این مطلب به انجام مقایسه میان رشته‌های متعلق به زیرگروه‌های ریاضی فیزیک، هنر و زبان‌های خارجی در دانشگاه‌ها و دانشکده‌های سراسری و مراکز و مجتمع‌های آموزش عالی موجود در شهرهای مختلف خراسان‌های رضوی، شمالی و جنوبی می‌پردازیم. همچنین امیدواریم در فرصت‌های آینده وضعیت دانشگاهی شهرهای خراسان براساس رشته‌های موجود در دانشگاه‌های پیام نور، آزاد اسلامی‌، جامع علمی‌کاربردی، غیرانتفاعی و …. نیز مورد بررسی و مقایسه قرار گیرد.

باتشکر از همکاری سرکار خانم سمیه سیدآبادی در تهیه وتنظیم این پژوهش
منابع :
۱-    نقش دانشگاه در توسعه یافتگی و پیشرفت / پایگاه خبری تحلیلی پویش / پنج شهریور ۹۲ /
۲-روند رشد کمی‌آموزش عالی خصوصی و دولتی در کشور جمهوری اسلامی‌ایران فریده آل آقامحسن کشاورز محسن رحیمی‌دانش و پژوهش در علوم تربیتی سال پنجم زمستان ۱۳۸۷ شماره ۲۰

۳- راهنمای انتخاب رشته آزمون سراسری سال ۱۳۹۲(زیرگروه علوم تجربی ، دوره روزانه)

۴- راهنمای انتخاب رشته آزمون سراسری سال ۱۳۹۲(زیرگروه علوم تجربی ، دوره شبانه)

فرستادن دیدگاه »